| Pytanie o znaleźne | Odpowiedź | Warunek lub termin |
|---|---|---|
| Ile wynosi znaleźne? | 10% wartości znalezionej rzeczy. Przykład: przy wartości 2000 zł znaleźne wynosi 200 zł. | Znalazca musi dopełnić obowiązków ustawowych i zgłosić żądanie. |
| Kiedy żądać znaleźnego przy osobistym zwrocie? | Żądanie zgłasza znalazca przechowujący rzecz. | Najpóźniej przy wydaniu rzeczy osobie uprawnionej do odbioru. |
| Jak uzyskać znaleźne po oddaniu rzeczy na przechowanie? | Zastrzeż wobec przechowującego, że będziesz żądać znaleźnego. | Następnie zgłoś żądanie w ciągu miesiąca od zawiadomienia o wydaniu rzeczy osobie uprawnionej. |
| Komu oddać rzecz znalezioną w sklepie lub transporcie publicznym? | Zarządcy obiektu albo środka transportu. Przy przekazaniu zastrzeż żądanie znaleźnego. | Gdy rzecz przechowuje inna osoba, stosuje się procedurę opisaną powyżej. |
| Czy znaleźne obejmuje koszty przechowania? | Zwrot uzasadnionych ustawowo kosztów to odrębne rozliczenie od znaleźnego. | Koszty wskazane w art. 9 ust. 2 obciążają osobę uprawnioną do wysokości wartości rzeczy w dniu odbioru. |
| Czy za znaleziony zabytek zawsze należy się 10%? | Jeśli zabytek lub materiał archiwalny stał się własnością Skarbu Państwa, ustawa przewiduje odrębną nagrodę. | Jej zasady określają osobne przepisy. |
Weryfikacja przepisów: 19.10.2026. Podstawa prawna: art. 9–11 ustawy o rzeczach znalezionych oraz art. 7 w brzmieniu po nowelizacji z 2026 r.
Tekst ustawy · Nowelizacja z 2026 r.
Ile wynosi znaleźne
Znaleźne to 10% wartości rzeczy. Przykład: za oddany telefon wart 2000 zł znalazca może żądać 200 zł. Ustawa mówi o „wartości rzeczy” i nie wskazuje sposobu jej wyceny. Nowelizacja z 2026 r. nie zmieniła wysokości znaleźnego.
Kiedy znaleźne przysługuje
- Znalazca dopełnił obowiązków: zawiadomił osobę uprawnioną albo starostę, a jeśli znalazł rzecz w budynku publicznym lub środku transportu publicznego – oddał ją zarządcy.
- Zgłosił żądanie znaleźnego najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej.
Jeśli rzecz przechowuje ktoś inny (starosta lub zarządca), znalazca może zastrzec wobec przechowującego, że będzie żądał znaleźnego. Przechowujący zawiadamia go wtedy o wydaniu rzeczy i podaje adres osoby uprawnionej, a znalazca ma miesiąc od tego zawiadomienia na zgłoszenie żądania (art. 10 ust. 2). Żądanie znaleźnego starosta odnotowuje w protokole (art. 13 ust. 2).
Rzecz znaleziona w pociągu, sklepie czy urzędzie
Kto znajdzie rzecz w budynku publicznym, innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publiczności albo w środku transportu publicznego, oddaje ją zarządcy (art. 7 ust. 1). Zarządca zawiadamia osobę uprawnioną, a jeśli jej nie zna – zamieszcza ogłoszenie na swojej stronie internetowej, o ile ją prowadzi. Po 30 dniach przekazuje rzecz staroście, chyba że wcześniej zgłosi się osoba uprawniona (art. 7 ust. 1a–1b).
Obecny tekst ustawy nie wyłącza znaleźnego za rzeczy znalezione w takich miejscach. Takie wyłączenie przewidywał dawny art. 188 Kodeksu cywilnego, uchylony w 2015 r. – wiele starszych artykułów nadal go cytuje. Oddając rzecz zarządcy, warto od razu zastrzec, że będziesz żądać znaleźnego.
Co zmieniło się 19 maja 2026 r.
Ustawa z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 184) zmieniła ustawę o rzeczach znalezionych i art. 187 Kodeksu cywilnego. Do rzeczy znalezionych przed 19 maja 2026 r. stosuje się dotychczasowe przepisy.
- Próg wartości to 5% minimalnego wynagrodzenia (w 2026 r. ok. 240 zł) zamiast stałych 100 zł. Znalezionej wyłącznie gotówki do tej kwoty nie trzeba oddawać staroście (art. 5 ust. 3), a starosta może odmówić przyjęcia rzeczy o takiej wartości (art. 12 ust. 4).
- Zarządca budynku publicznego lub środka transportu przekazuje rzecz staroście po 30 dniach (art. 7 ust. 1b).
- Osoba uprawniona ma 6 miesięcy od doręczenia wezwania na odbiór, a gdy wezwanie nie jest możliwe – rok od znalezienia. Potem rzecz staje się własnością znalazcy, jeśli dopełnił obowiązków (art. 187 § 1 KC).
- Klucze, karty dostępu, piloty i dokumenty z danymi osobowymi po upływie terminu przechodzą na powiat, a starosta je niszczy (art. 187 § 2 KC, art. 25a).
- Znaleziony dokument z danymi osobowymi oddaje się staroście, chyba że sam dokument wskazuje inny sposób postępowania (art. 5 ust. 3a).
Znaleźne a nagroda za zabytek
Za rzecz będącą zabytkiem lub materiałem archiwalnym, która stała się własnością Skarbu Państwa, znalazcy przysługuje osobna nagroda (art. 11). To nie jest znaleźne.
Zgubiłeś rzecz?
Sprawdź, gdzie szukać – kontakty do biur przewoźników kolejowych, lotnisk i urzędów zebraliśmy w przewodniku Biuro rzeczy znalezionych. Możesz też zgłosić zgubę przez Refindi.
Ile wynosi znaleźne?
Jedną dziesiątą (10%) wartości znalezionej rzeczy (art. 10 ust. 1 ustawy o rzeczach znalezionych).
Kiedy trzeba zgłosić żądanie znaleźnego?
Najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej. Jeśli rzecz przechowuje starosta lub zarządca, wystarczy wcześniej zastrzec żądanie; na jego zgłoszenie masz miesiąc od zawiadomienia o wydaniu rzeczy.
Czy znaleźne przysługuje za rzecz znalezioną w pociągu lub sklepie?
Obecny tekst ustawy tego nie wyłącza. Rzecz trzeba oddać zarządcy, a przy oddaniu warto zastrzec, że będziesz żądać znaleźnego.
Czy trzeba oddać znalezione pieniądze?
Jeśli znalazłeś wyłącznie gotówkę i nie przekracza ona 5% minimalnego wynagrodzenia (w 2026 r. ok. 240 zł), nie musisz oddawać jej staroście. Większą kwotę oddajesz niezwłocznie, jeśli nie znasz właściciela.
Kiedy znalazca staje się właścicielem rzeczy?
Gdy osoba uprawniona nie odbierze jej w ciągu 6 miesięcy od doręczenia wezwania (a bez możliwości wezwania – w ciągu roku od znalezienia), a znalazca dopełnił obowiązków. Jeśli rzecz oddano staroście, znalazca musi ją odebrać w terminie wyznaczonym przez starostę.
Materiał informacyjny, nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 17.10.2026 r. Źródła: ustawa z 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (tekst jednolity: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2015/397/text/U/D20150397Lj.pdf ), nowelizacja Dz.U. 2026 poz. 184 ( https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/184/text.pdf ).